donderdag 29 juni 2017

Guzel Jachina - Zulajka opent haar ogen


Beoordeling 5 sterren
Met dank aan Uitgeverij Querido

"Ieder afzonderlijk en allen tezamen"

Het is 1930. Zulajka is een dertigjarige boerenvrouw uit Joelbasj, een Tataars dorpje in de Sovjet-Unie en onder bewind van Stalin. Ze is vijftien jaar getrouwd met Moertaza en zijn blinde, dove moeder woont bij hen in. Door haar man wordt Zulajka onderdrukt, hij gebruikt haar als voetveeg en laat haar hard voor zich werken. Door haar schoonmoeder, die ze heimelijk Vampiria noemt, wordt ze uitgebuit, vervloekt, getiranniseerd en "stomme trien" (zjebegan tavyk) genoemd. Moertaza en zijn moeder lijken een symbiotische relatie te hebben, waar Zulajka nooit tussen kan komen.

Haar grote verdriet zijn de vier dochtertjes die ze heeft gehad en die allen vroeg zijn overleden.

"Werken, Zulajka, werken. Wat zei je moeder altijd? Werk verjaagt het verdriet.  Ach, mama, mijn verdriet gehoorzaamt niet meer aan jouw wijsheden......."

Toch ondergaat ze haar bestaan lijdzaam en kan het gedrag en houding van haar man vergoelijken op het moment dat er geruchten gonzen dat de roofzuchtige Rode Hordes in aantocht zijn, met het doel om te plunderen. In allerijl worden de levensmiddelenvoorraden verstopt op allerhande verschillende, soms zelfs onorthodoxe plaatsen.

"Ach wat is hij boos en slechtgehumeurd vandaag, alsof er een djinn in hem is gevaren. Ook al is hij bij zijn moeder geweest, toch is hij niet gekalmeerd. Hij wacht op de Rode Hordes. Hij is bang"

Wanneer Moertaza door commandant Ignatov wordt vermoord, wordt Zulajka op transport gesteld. Het eerste deel van de reis per paard en wagen naar een doorgangshuis, en aansluitend een treinreis die zes maanden zal gaan duren, onder zeer barre omstandigheden. Ignatov is de commandant die de groep zal begeleiden.

"Ze vindt een halfverbrand vod van een tapijt en installeert zich daarop [.....]. De gedachten in haar hoofd zijn tot nu toe taai en zwaar als brooddeeg. Haar ogen zien, maar als het ware door een gordijn. Haar oren horen, maar als het ware van verre. Haar lichaam beweegt, maar het is of het van een ander is"

"Honderden, duizenden families gleden in eindeloze sledekaravanen over de vlaktes van Rood Tatarije. Hun wachtte een lange reis. Waarheen, dat wisten noch zij, nog hun begeleiders. Eén ding was duidelijk: ver weg"

In de trein ontmoet ze de oudere en verwarde Dr. Wolf Karlovitsj Leibe die een belangrijke rol zal gaan vervullen voor Zulajka.

"Wanneer ze Krasnojarsk naderen, beseft Ignatov wanneer hij bezig is met een stompje potlood de zoveelste "uitvallers" in de map met het opschrift DOSSIER door te strepen, dat hij bij de aanblik van de dicht op elkaar getikte namen geen regels en letters meer ziet, maar namen"

In Siberië, op de taiga, weten de overgebleven en verzwakte migranten een nederzetting op te zetten aan de oever van de Angara. Ze zorgen zelf voor onderdak en voedsel, en spannen zich in om te overleven in het barre klimaat. Ook Zulakja weet zich staande te houden en het lukt haar zelfs tevreden te zijn met haar bestaan en beleeft enkele vertederende momenten van genegenheid.

"De Sovjet-Unie had zo reeds in de jaren dertig haar eigen Holocaust waarover achteraf een diep stilzwijgen werd bewaard. In 1931 waren er al meer dan 100 nederzettingen, oftewel staatsverbeterkampen, in Oost-Siberië"

Zal Zulajka daadwerkelijk haar ogen openen..............?

Met deze historische debuutroman heeft Guzel Jachina een mooi plekje veroverd aan het Russische literaire firmament.

Het is een overdonderende ervaring om dit wonderschone en ontroerende verhaal te lezen. Je wordt letterlijk meegezogen in het leven en de dekoelakkisering, (deportatie) op last van Stalin, van de Tataren in de jaren '30 van de vorige eeuw.

De personages zijn goed uitgewerkt, wat het verhaal de onontbeerlijke diepgang geeft en de lezer zich moeiteloos laat inleven in de karakters. De mooi uitgewerkte denkwereld van Zulajka en haar demonen slepen de lezer mee het verhaal in.

De beschrijvingen zijn rauw én poëtisch, tegenstrijdige omschrijvingen die in dit boek wonderwel samen komen.

Het stijlvolle gebruik van metaforen en beeldende beschrijvingen geven kleur, geur en zelfs het gevoel van temperatuur aan het verhaal. Een verhaal om in weg te zinken, ontroerend, maar nergens sentimenteel en het geeft op een prachtige manier weer hoe een mens zich staande weet te houden, ook al zijn de omstandigheden bitter hard en uitzichtloos.

Een regelrechte aanrader voor de lezer die zich wil verliezen in een prachtig boek, waarbij een stuk geschiedenis wordt verteld, die weliswaar in grote lijnen wel bekend is, maar waar 80 jaar over is gezwegen.

Guzel Jachina ( 1977) is schrijver en filmmaker van Tataarse afkomst. Ze verstaat de kunst om
emoties zuiver te verwoorden en heeft het gelaagde boek geschreven met het ware verhaal van haar grootmoeder in haar gedachten.

Dit debuut heeft veel prijzen gewonnen, onder andere de belangrijke Russische literaire prijs, Big Book Prize.

In de tekst staan cursief gedrukte Tataarse woorden en uitdrukkingen, die de sfeer van het verhaal benadrukken. Een verklarende lijst achterin het boek met de gebruikte Tataarse woorden en uitdrukkingen, geven verduidelijking.

Auteur: Guzel Jachina
Categorie: Roman
Pagina's: 480
Uitgeverij: Querido
ISBN: 9789021403014
Verschenen: januari 2017


vrijdag 16 juni 2017

Anya Niewierra - Het Dossier


Beoordeling 5 sterren
Met dank aan Uitgeverij B For Books B.V.

Zinderende spanning en duistere zaken in de DDR

"Het Dossier" is een zeer spannend, gelaagd, geloofwaardig en solide verhaal over de 46-jarige kunstenares Josta Bresse-Wolf. Ze is opgegroeid in de DDR en op 9 november 1989 gevlucht naar West-Berlijn op het moment dat de Muur viel.

Josta wordt wakker in haar eigen bed in Mechelen en wanneer ze op haar wekker kijkt ziet ze dat het al 12.49 uur is. Dan merkt ze tot haar schrik en verbazing dat ze tien dagen verder is dan ze dacht en dat ze die tien dagen geheel kwijt is. Ze voelt zich lichamelijk ellendig.

Tot overmaat van ramp ontdekt ze tijdens het douchen dat haar buik pijnlijk is en vindt ze wonden die duiden op een operatie. Haar huisarts bevestigt dit en uit een röntgenfoto blijkt dat haar linkernier is weggenomen. Vele vragen beheersen vanaf dat moment haar gedachten. Wie had haar nier nodig en waarom hebben ze haar laten leven? 

Josta besluit aangifte te doen, maar de Nederlandse recherche ontdekt tijdens het onderzoek dat er duistere zaken naar boven komen over haar identiteit en de periode dat ze nog in de DDR verbleef. Op dat moment verandert ze van slachtoffer in verdachte.

Vanwege een aanslag op haar leven komt ze onder voortdurende bescherming van twee agenten, maar wanneer ze in de "Frankfurter Algemeine" een verontrustend bericht leest, besluit ze af te reizen naar Berlijn en de journalist om hulp te vragen. Ze weet te ontsnappen aan de aandacht van haar bewakers. Ze vertelt de journalist Tom Adler haar verhaal en samen gaan ze op zoek naar antwoorden op Josta"s vragen en het "Dossier", waarin alle informatie is beschreven over de kunstvervalsing van het werk van belangrijke schilders door de "Königstein Gruppe". Er zijn echter meer mensen op zoek naar het "Dossier"..............

Dan ontvouwt zich het verhaal van Josta, over de tijd dat ze nog leefde in de toenmalige DDR, haar schilderstalent, de "Königstein Gruppe", de rol van de Stasi, de omstandigheden in "Hohenschönhausen", waar Josta gevangen heeft gezeten en op een mensonwaardige manier gemarteld werd, zodat de Stasi het Dossier in handen zou kunnen krijgen.

De hoofdstukken worden afgewisseld met cursief gedrukte hoofdstukken, waarin er een ander personage aan het woord is en het verhaal van Josta van de andere kant belicht. In beide lijnen wordt het ik-perspectief gebruikt. Door deze twee verhaallijnen krijgt de lezer stukje-bij-beetje alle informatie en wordt de beklemmende spanning opgebouwd. Angst en drijfveren worden meeslepend beschreven.

Anya Niewierra schreef eerder haar debuut "Vrij uitzicht" die werd genomineerd voor de
Debutantenprijs, de Schaduwprijs en voor De Beste Thriller.

Met haar tweede boek "Het Dossier" heeft ze een ijzersterke thriller afgeleverd met een zeer geloofwaardig, gedegen en spannend plot. Ze heeft de lezer hiermee een kijkje gegeven in de voormalige DDR. Het wordt de lezer duidelijk dat de auteur uitgebreid research heeft gedaan en  zich goed heeft geïnformeerd over de thema's in het verhaal.

De personages worden goed beschreven en de plot is filmisch te noemen. De schrijfstijl is vlot en de auteur weet de lezer op een soepele manier mee te nemen in de belevenissen en emoties van de personages en alle informatie die het verhaal bevat, zowel fictie als non-fictie.

De epiloog is het enige minpuntje aan het boek. Het komt wat over als een happy end van een Amerikaanse film, maar doet gelukkig niets af aan het verhaal en de zinderende spanning zoals het is geschreven.

"Het Dossier": Een 5 sterren boek en een regelrechte aanrader en een boek dat beklijft.



Auteur: Anya Niewierra

Categorie: Thriller

Pagina's: 320

Uitgever: B For Books B.V.

ISBN: 9789085164210

Verschenen: april 2016

donderdag 15 juni 2017

Max van Olden - De juiste man


Een ge(s)laagde psychologische thriller
Beoordeling: 4.5 sterren


Na het geslaagde debuut "Lieve edelachtbare", die de Schaduwprijs 2016 heeft gewonnen, is "De juiste man" het tweede boek van Max van Olden.

Oscar Seefelt is een 63-jarige advocaat met een eenmanszaak. Na een alcoholverslaving te hebben verruild voor een gameverslaving slijt hij zijn dagen met werken. Behalve zijn buurvrouw Astrid heeft hij niet veel sociale contacten.  

Zijn veertienjarige zoon Jelte is twintig jaar geleden door een ongeluk om het leven gekomen, waarna zijn huwelijk met Karin op de klippen is gelopen. De automobilist die het ongeluk heeft veroorzaakt is doorgereden, ontraceerbaar en daardoor nooit gestraft. Oscar zegt stellig te weten wie er verantwoordelijk is voor het dodelijke ongeval en wanneer in 2016 het verjaringstermijn dreigt te verlopen gaat hij de strijd aan om de dader alsnog gestraft te krijgen. Vanaf dat moment laat Oscar zich niet meer stoppen en zijn wraak en vergelding de drijfveren. Hij smeedt een ingenieus plan, waarbij hij de grenzen van de wet opzoekt.

Hoe ver gaat Oscar hierin en wie zal hij betrekken in de uitvoering van zijn plan? Kan Oscar zich eindelijk overgeven aan een stuk rouwverwerking?

Zijn buurvrouw Astrid voelt sympathie voor hem, maakt geregeld een praatje en biedt wat gezelligheid door hem uit te nodigen voor een borrel en om een hapje mee te eten. Oscar krijgt zelfs interesse in de vereniging van het volkstuinencomplex waar Astrid lid van is.

"De juiste man" is een gelaagd verhaal met twee hoofdlijnen die elkaar afwisselen en aan het einde naadloos samenkomen. De plot wordt goed en rustig opgebouwd, waarbij het duidelijk is dat de auteur, als advocaat, weet waar hij over schrijft.

De vlotte schrijfstijl is toegankelijk en er zijn geen overdadige en onnodige details die een verhaal onoverzichtelijk maken.

Bij dit soort verhalen is het altijd lastig om ze goed te duiden, maar de termen "psychologische thriller" en "roman" zijn beiden van toepassing voor dit ge(s)laagde boek.

Auteur: Max van Olden
Categorie: Thriller
Pagina's: 278
Uitgever: Ambo Anthos
ISBN: 9789026335877
Verschenen: februari 2017
www.amboanthos.nl

vrijdag 9 juni 2017

Esther van der Ham - Controle!

Beoordeling 3.5 sterren
Met dank aan Droomvallei Uitgeverij


Hoe het leven soms in duigen dreigt te vallen 


Marjolein is een jonge moeder die wat vastgelopen lijkt te zijn in haar relatie en de dingen in haar leven. Haar jeugd heeft niet aangevoeld als een warm nest en de band met haar bemoeizuchtige, oordelende en kille moeder is niet onvoorwaardelijk te noemen. 

Ze is zwaarmoedig en staat niet al te positief in het leven, wat er toe leidt dat ze regelmatig in conflict komt, niet alleen met anderen maar ook met zichzelf. "Doemdenken" is het woord wat haar personage regelmatig oproept. Dit gedrag leidt bij de lezer soms tot wat irritatiegevoelens jegens het hoofdpersonage.

"Ze sluiten me buiten".
Zelf heeft Marjolein het gevoel dat ze wel degelijk optimistisch is.
"Dat kan er ook nog wel bij, denk ik moedeloos. Houdt het nou nooit op? [......] Het blijkt dat ik ondanks alles erg optimistisch van aard ben[.......] Het past wel weer in de gebeurtenissen van de laatste tijd, weer iets dat volkomen mis gaat, bedenk ik me".

Wanneer haar partner bij een ongeval om het leven komt, ze bij zichzelf, tot overmaat van ramp, een verdachte plek in een borst ontdekt, haar financiën ontoereikend blijken en ze van baan gaat veranderen, lijkt alles om haar heen in duigen te vallen.
Ze komt in een rollercoaster van gevoelens terecht en dreigt de controle over haar leven te verliezen.
Omdat er in eerste instantie aan borstkanker wordt gedacht, gaat Marjolein op zoek naar oplossingen en neemt daarin een drastische keuze. Ondanks dat ze van haar omgeving hier niet al te veel steun bij ondervindt, gaat ze hierin toch dapper haar eigen weg en komt ze tot de conclusie dat ze zelf een keuze heeft gemaakt, waar ze volledig achter kan staan.

"Je hebt altijd een keuze, ook als je geen keuze hebt"

Het verhaal kent een onverwachte plotwending en eindigt in een spannende apotheose.
Het boek is geschreven vanuit personale perspectief. Het is een vlotlezend verhaal en zal voor veel lezers herkenning geven. Absoluut een mooi debuut en zeer het lezen waard.

Esther van der Ham heeft haar eigen uitgeverij: Droomvallei Uitgeverij.
Ze heeft met "Controle!" haar debuut geschreven, waarin ze deels autobiografische gebeurtenissen heeft verweven. Eerder schreef ze kinderboeken die ze zelf illustreerde.

Auteur: Esther van der Ham
Categorie: fictie-roman
Pagina's: 240
Uitgever: Droomvallei
ISBN: 9789491886584
Verschenen: december 2016
www.droomvalleiuitgeverij.nl

maandag 5 juni 2017

Seringenmeisjes - Martha Hall Kelly


Beoordeling 5 sterren
Met dank aan Uitgeverij Ambo/Anthos

Drie vrouwen, één oorlog

In het boek "Seringenmeisjes" neemt De auteur de lezer mee naar de jaren in de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog. Op meeslepende wijze worden de afzonderlijke, indrukwekkende verhalen en de dramatische gebeurtenissen verteld van drie zeer verschillende vrouwen. Elk op haar eigen wijze. Elk ongelooflijk sterk.

Caroline Ferriday woont in New York en als vrijwilliger werkzaam als hoofd Familieondersteuning op het Franse consulaat.

"Vanaf de achterbank keek ik naar het in puin liggende Frankrijk. In de kranten lezen over de oorlog [.....] was één ding, maar de aanblik van een vernield Frankrijk was iets heel anders".

De zestienjarige, Poolse Kasia Kuzmerick wordt opgepakt, nadat ze in de gaten is gehouden wanneer ze voor het Poolse verzet een pakketje ophaalt. Samen met haar moeder en zus wordt ze op transport gesteld naar Fürstenberg, waar ze in een vrouwenkamp belanden.

"We ontdekten al snel dat het overleven in Ravensbrück draaide om je tinnen kom, beker en lepel, en om je vermogen om die te bewaken. Als je je ogen zelfs maar een tel afwendde konden ze verdwijnen om nooit meer terug te komen".

De ambitieuze Herta Oberheuser is vijfentwintig en woont in Duitsland. Ze heeft geneeskunde gestudeerd, maar het blijkt als vrouw moeilijk om werk te vinden. Om toch in haar onderhoud te kunnen voorzien, reageert ze op een annonce in de krant, waarin er een arts wordt gezocht in een heropvoedingskamp voor vrouwen........Ravensbrück. Wanneer ze ontdekt wat er van haar wordt verwacht, reageert ze vol ongeloof dat dit niet is wat ze wil, maar als snel stompt ze af en werkt ze gewoon mee met haar collega's.

Ze helpt mee bij chirurgische experimenten ten behoeve van haar landgenoten aan het front. De operaties worden verricht op de zogenoemde "Konijnen". De meisjes in het kamp die als proefkonijn fungeren.

Wanneer uiteindelijk de oorlog voorbij is komen Caroline en Kasia op wonderlijke wijze met elkaar in contact en slaan de handen ineen. Herta probeert te verdwijnen, maar of haar dat gaat lukken......?

Herta:
"Tegen april 1945 had Duitsland de oorlog verloren [.....] Op een middag verliet ik het kamp en sloop langs de oever van het meer [.....] Het meer was boos, er zwiepten schuimkoppen overheen. Werden die veroorzaakt door de wind of door degenen wier as daar was begraven e in het slib was gezonken? Hoe kon mij dat worden verweten? Ik had alleen uit noodzaak de betrekking van kamparts aangenomen. Het was nu te laat voor de gestorvenen om hun knokige vingers op te heffen en tegen mij te getuigen [.....] Het was moeilijk om te geloven dat alles voorbij was en dat ik op de vlucht was. De schande was bijna slopend".

Met dit indrukwekkende, mooi gelaagde verhaal weet de auteur een rake manier te vertellen over de gruwelen van de oorlog. De hoofdstukken eindigen vaak met een cliffhanger, zodat het bijna niet anders kan dan dat je wilt doorlezen. De plot is ijzersterk geschreven. Heel mooi weet ze de stukken waarin Kasia aan het woord is ook daadwerkelijk door een zeventienjarige te laten vertellen. De drie hoofdpersonages vertellen beurtelings hun verhaal vanuit het ik-perspectief.

Het is een boek waar de auteur veel research voor heeft gedaan. Een werkelijk prachtig geschreven boek dat beklijft!!!

Martha Hall Kelly woont in de VS en heeft dit boek geschreven nadat ze in 1999 een artikel onder ogen kreeg waarin over Caroline Ferriday werd geschreven en waardoor ze werd geïnspireerd om "Seringenmeisjes" te schrijven.

Auteur: Martha Hall Kelly
Vertaling: Ike Cialona
Categorie: Oorlogsroman
Pagina's: 495
Uitgever: Ambo Anthos
ISBN: 9789026337673
Verschenen: mei 2017
www.amboanthos.nl